HOÀI BÃO GENRIKH SAULOVICH ALTSHULLER

Trả lời:

Tất nhiên, lạc quan mà nói, câu trả lời có trách nhiệm phải là những tác động đó có ý nghĩa tích cực. Thế nhưng, lịch sử khoa học công nghệ lại tiên báo phía trước là một viễn cảnh đầy lo âu, bất lợi. Thật nghịch lý khi biết rằng hạnh phúc thịnh vượng xã hội (vốn luôn là tương quan giữa khó khăn và thuận lợi) lại phụ thuộc rất ít vào trình độ khoa học và công nghệ.

Trả lời:

Một câu hỏi thú vị... Các khoa học gia, các nhà sáng chế vẫn đang chìm trong ảo tưởng. Thường thì các cuộc tìm kiếm nghiên cứu vẫn xảy ra nơi mà khoa học và công nghệ rất hay lâm vào tình trạng đình trệ. Những điều như vậy đã từng xảy ra. Ví dụ, cuộc khám phá Nam Bắc cực bị cho là không có ý nghĩa, một không gian hoang tàn, những tảng băng vô dụng.

...Nhưng hầu như tất cả công nghệ cùng với một số lượng lớn các nghiên cứu khoa học đều trực tiếp hoặc gián tiếp gắn liền với cuộc khám phá vĩ đại này. Cũng như sau đó, nhiều phát minh, sáng chế "vô dụng" rốt cuộc đã được sử dụng rộng khắp trong công nghệ.

Trả lời:

Điều này không tốt cũng không xấu. Nó không thể tránh khỏi. Nếu nhân loại có thể tạo ra một lý thuyết vững chắc về “bùng nổ công nghệ”, họ sẽ sống trong một thế giới điên rồ mà thú vị. Nếu sự “bùng nổ công nghệ” diễn ra mà không thể kiểm soát, đối với nhân loại, sẽ là một thời đại đáng buồn.

1998, Petrozavodsk

G.S. Altshuller lưu ý, các phiên bản ARIZ rút gọn là không thích hợp với TRIZ vì nguy cơ đánh mất tính nhất quán của chương trình…

G.S. Altshuller lưu ý, trong hầu hết các trường hợp, nhà sáng chế nhận được một vấn đề đã được hình thành sẵn. Điều cực kỳ quan trọng đối với toàn bộ quá trình sáng tạo là tránh sai sót trong việc đặt vấn đề. Nếu những vấn đề này được trình bày một cách chính xác thì rất có thể lần đầu tiên gặp phải chúng sẽ được giải quyết…

G.S. Altshuller tin rằng, để phát triển ý tưởng của những cá nhân sáng tạo và giúp đỡ những người mới bắt đầu, cần phải tạo “cơ sở cho các Mục tiêu xứng đáng mới”. Hệ thống Mục tiêu xứng đáng cấp I thường ở cấp độ mục tiêu kỹ thuật hẹp nên khó có thể xác định liệu một mục tiêu cụ thể như vậy có thực sự xứng đáng hay không (ngoại trừ các mục tiêu liên quan trực tiếp đến cứu người). Cũng không thể làm điều này ở Hệ thống Mục tiêu xứng đáng cấp II thường ở cấp độ mục tiêu của lĩnh vực kỹ thuật rộng hơn. Sự xứng đáng chỉ nên được đánh giá từ các vị trí xã hội, tức là từ Hệ thống Mục tiêu xứng đáng cấp III. Do đó, cơ sở cho các mục tiêu xứng đáng mới nên được thành lập bằng cách các thiết chế xã hội chú ý đề ra các ý tưởng mục tiêu tổng quát, có tính ích lợi bao trùm, một công cuộc có mức ảnh hưởng tích cực rộng khắp xã hội. Xem các ý tưởng như vậy là mầm phát triển các mục tiêu xứng đáng qua các nhiệm vụ cụ thể được lan rộng trong cộng đồng, khích lệ cá nhân hành động theo hướng phát triển của công cuộc, qua đó hình thành các mục tiêu xứng đáng cho bản thân, không lạc điệu, cô đơn với tiến bộ xã hội…

G.S. Altshuller đã viết về con đường sáng tạo của một người trong lĩnh vực TRIZ dưới dạng một chuỗi: Người giải quyết hữu hiệu vấn đề bản thân nhờ sử dụng TRIZ => Nhà sư phạm TRIZ => Nhà nghiên cứu phát triển TRIZ => Tính cách của con người sáng tạo…

Theo G.S. Altshuller, sức ì tư duy là tập quán, khuynh hướng làm xói mòn tư duy sáng tạo. Cụ thể chúng gồm:

- Khuynh hướng đâm vào ngõ cụt, tức không có khả năng định hướng.

- Lối suy nghĩ công thức, rập khuôn, từ trước, tức không thể tập trung cho hướng mới.

- Thiếu hoặc từ chối một xuất phát đúng, tức tâm trí không có khả năng nhất quán.

- Không thể hoặc từ chối chuyển hướng khi sai lầm, tức tư duy không linh hoạt.

- Chỉ dựa vào các lời giải có sẵn, tức không có chiến lược tư duy sáng tạo.

Có nhiều phương pháp khác nhau để vượt qua sức ì tư duy. Một trong những kỹ thuật được sử dụng rộng rãi trong TRIZ là sử dụng “Kết quả Lý tưởng Chung cuộc” (KLC)…

Theo G.S. Altshuller, tính cách của con người sáng tạo là một phức hợp các phẩm chất, khả năng được mô tả ngắn gọn ở đây:

- Sống có mục tiêu.

- Biết đặt xuất phát cho mục tiêu.

- Có thể tiến dần đến mục tiêu.

- Có khả năng loại bỏ trở ngại hành trình.

- Có thể nhất quán trong suốt hành trình.

- Đạt đến kết quả thực tế chung cuộc.…

G.S. Altshuller khẳng định, phát triển tư duy hệ thống là mục tiêu cuối cùng của đào tạo ARIZ - chiến lược giải bài toán sáng chế…

G.S. Altshuller: Sáng chế ra phương pháp sáng chế rõ ràng là thú vị hơn nhiều…

G.S. Altshuller: cần dạy về sự tích lũy kiến thức và thông tin một cách có hệ thống, điều này sau đó có thể tỏ ra đặc biệt hữu ích trong việc giải quyết các vấn đề có tính sáng tạo…

G.S. Altshuller: trong quá trình học tập và làm việc với TRIZ, những phẩm chất quan trọng đối với mọi khả năng sáng tạo trong tự nhiên, kỹ thuật, tư duy…, được hình thành và phát triển, chẳng hạn như trí tưởng tượng, trí nhớ và khả năng tập trung. Vì vậy, bất cứ ai cũng có thể trở thành nhà sáng chế…

G.S. Altshuller, 1990: TRIZ đang thay đổi về chất. Nó đã ra đời và cho đến nay nó vẫn nhằm vào việc giải quyết các vấn đề kỹ thuật. Nhưng ngày nay, giai đoạn này đã qua rồi. Mối quan tâm chính phải là các yếu tố con người, khía cạnh nhân văn. Vấn đề chính là ở sự phát triển con người. Tôi tin chắc rằng tương lai TRIZ ở hướng này. Bất kỳ cuộc hội thảo nào về TRIZ “kỹ thuật” chỉ có thể hợp lý nếu điều gì đó về “Lý thuyết phát triển tính cách sáng tạo” được thực nghiệm. Sản phẩm của tương lai TRIZ sẽ chỉ xuất hiện ở đây.

G.S. Altshuller, 1988: Xem xét chi tiết con đường dẫn đến mục tiêu, hình thành “Chiến lược sống của con người sáng tạo”, sẽ mang đến cho một người kinh nghiệm sống tổng hợp của các thế hệ con người sáng tạo: cảnh báo về những mối nguy hiểm điển hình, đề xuất các phương pháp cụ thể để vượt qua, dự đoán những bước đi mạnh mẽ nhất của trí tuệ sáng tạo…

G.S. Altshuller: người giải một bài toán sáng tạo không phải lúc nào cũng chỉ ra chính xác mục tiêu của việc giải một bài toán không chuẩn (!), nhưng có thể chọn một hướng di chuyển gần đúng hướng tới mục tiêu này… Bởi vì, mục tiêu tương tự có thể đạt được bằng các phương tiện khác…

G.S. Altshuller: Nếu bạn nghiên cứu sự sáng tạo đạt đến mức tổng quát, bạn sẽ không thể rời xa hơn những chân lý cơ bản nhất.

G.S. Altshuller: Nếu là một nhà sáng tạo TRIZ, người đó phải không ngừng vươn tới những lời giải có chất lượng siêu việt. Vì đó là sức mạnh của TRIZ.

G.S. Altshuller: Khám phá tương lai luôn là một rủi ro... Nhưng luôn có những người đảm nhận việc này.

G.S. Altshuller, 1994: những chặng đường phát triển của TRIZ, cả trong tương lai, có thể tổng quát,

1. TRIZ được phát triển theo hướng xây dựng các công cụ giải quyết các vấn đề sáng tạo trong lĩnh vực kỹ thuật (1940-1980)

2. Tiếp đến là mục tiêu phát triển tính cách con người sáng tạo (sau 1980)

3. Tuy nhiên, còn có một cấp độ phát triển TRIZ cao hơn nữa, đó là vươn tới giáo dục nuôi dưỡng tính cách, phẩm chất con người sáng tạo. Điều đó cần một chiến lược cuộc sống cho con người sáng tạo, tập hợp các bước đi thực tế, được tóm tắt, phản ánh các hành động kế hoạch thích ứng cho một cuộc sống “dệt bằng lượng tử”.

G.S. Altshuller, 1986: Từ năm 1982, chương trình đào tạo TRIZ đã có sự thay đổi mạnh mẽ, cơ cấu lại mục tiêu đào tạo chính là “Lý thuyết phát triển hệ thống”. Nhưng, mục tiêu chiến lược đầy hứa hẹn đó là chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi sang “Lý thuyết tổng quát kiến tạo tư duy hoàn thiện” – tức là, một lý thuyết giải quyết vấn đề sáng tạo trong mọi lĩnh vực cuộc sống.

G.S. Altshuller: Một cá nhân sáng tạo cần đạt được Mục tiêu Xứng đáng. Khả năng đạt được Mục tiêu Xứng đáng tỉ lệ với tình trạng giáo dục tốt, có thói quen suy nghĩ độc lập, không sợ mang tiếng lập dị.

G.S. Altshuller: Ở bất kỳ giai đoạn khai cuộc nào trong CHIẾN LƯỢC CUỘC SỐNG CỦA CON NGƯỜI SÁNG TẠO, Tính cách Sáng tạo đều có những nước đi tiềm thế đón đầu rất mạnh: 1) làm quen với tiểu sử các nhân cách sáng tạo, "chiến lược cuộc sống”, quỹ các mục tiêu xứng đáng; 2) điều chỉnh chương trình cuộc sống bản thân phù hợp với những tiếp thu này.

G.S. Altshuller: Một trong những điểm mấu chốt của “Chiến lược” là chuyển từ mục tiêu 1 sang siêu mục tiêu (tức mục tiêu 2) và xa hơn nữa - đến siêu của siêu mục tiêu (tức mục tiêu 3). Những chuyển đổi này thường xảy ra một cách tự phát với tổn thất lớn về thời gian. Một trong những nguyên nhân chính là do con người sáng tạo trong lúc phấn đấu thực hiện kết quả mục tiêu 1 đã coi việc thực hiện là thắng lợi cuối cùng, bỏ lỡ cơ hội tiến tới mục tiêu 2, 3 do không cảm thấy cần thiết chuẩn bị trước để đạt được mục tiêu 2 và 3.

G.S. Altshuller, vector hành động của tính cách sáng tạo đối với việc tự rèn luyện: Bỏ qua, coi thường, tập bình thản, bất nhiễu với ĐKHC. Chỉ quan tâm công việc đang được tiến hành dựa trên mục tiêu đã chọn, đã phân định, trước hết, phát triển hệ thống đọc, thu thập quỹ thông tin cho nhiệm vụ trợ khuyết bổ sung (thu thập các đơn vị thông tin, xếp hạng theo sức mạnh của các quyết định, xác định các mẫu, xây dựng khái niệm dựa trên các quyết định mạnh mẽ). Chủ động Tự giáo dục lương năng trên cơ sở tiếp xúc tương giao với văn hóa tổng quát: nghiên cứu lịch sử, văn hóa. Phát triển thái độ phân tích biện biệt [critical thinking] đối với bất kỳ dữ liệu, thông tin nào. Nghiên cứu các quy phạm chuẩn tắc. Bổ sung, mở rộng quỹ thông tin thu thập được, vượt qua giới hạn thông tin cần thiết ban đầu đối với mục tiêu đã đặt ra. Vì trong tương lai, sẽ dùng cho sự chuyển đổi sang các siêu mục tiêu [các mục tiêu có tính hệ thống, có ý nghĩa lớn hơn].

G.S. Altshuller, Chuỗi hoạt động thông thường của con người có thể được biểu diễn như sau: mục tiêu thứ nhất - con đường dẫn đến kết quả - kết quả - thực hiện áp dụng - thu lợi - mục tiêu mới, v.v. Sự khác biệt chính của tính cách sáng tạo và không sáng tạo:

1. Tính cách sáng tạo hướng đến các mức độ mục tiêu siêu việt dần theo nghĩa triệt để. Không sáng tạo chỉ thay đổi mục tiêu đơn thuần có cùng thứ hạng, hoặc thấp hơn, thậm chí là mục tiêu không có tính sáng tạo.

2. Tính cách sáng tạo hiếm khi đạt đến giai đoạn thu lợi; nhiều trường hợp, thậm chí không đạt đến giai đoạn thực hiện áp dụng mà quá trình chuyển đổi sang mục tiêu-2 đã bắt đầu.

3. Với Tính cách sáng tạo, việc chuyển đổi từ mục tiêu-1 sang mục tiêu mới không xảy ra dưới danh nghĩa tổng kết "thu lợi"; mà với ý nghĩa tăng tính nhân văn của mục tiêu. Thậm chí có thể nói tổng kết “thu lợi” là triệu chứng đặc trưng của giai đoạn đầu thoái hóa Tính cách sáng tạo.

G.S. Altshuller, cần tiếp tục nhiệm vụ sáng tạo. Bởi vì, nhận thức đúng đắn phải tuân thủ một ý tưởng đơn giản: không phải mọi thứ ngày hôm qua đều đúng vào ngày hôm nay, càng ít hơn nhiều điều sẽ đúng vào ngày mai.

G.S. Altshuller, câu hỏi được đặt ra: liệu có đáng để xây dựng một “Chiến lược cuộc sống” [của con người sáng tạo], có đáng để kêu gọi một lối sống sáng tạo không, nếu bạn phải trả giá quá đắt cho sự sáng tạo? Vâng, nó đáng giá! Có ít nhất ba lý do cho điều này:

1. Bất kể chúng ta có kêu gọi lối sống sáng tạo hay không, sẽ luôn có những người chọn con đường sáng tạo, đổi mới. “Chiến lược” sẽ giúp ích cho họ ở một khía cạnh nào đó: nó sẽ cảnh báo về những mối nguy hiểm điển hình, gợi ý những hành động ứng đối hiệu quả.

2. "Chiến lược" sẽ thu hút những người mới đến với sự sáng tạo. Thoạt đầu, hãy để sự gia tăng số lượng các nhà sáng tạo không đáng chú ý, không có gì, nhưng phải nhận thức được rằng: mỗi người đã trở thành một con người sáng tạo là một tài sản vô giá của nhân loại.

3. Rất hữu ích để làm quen với "Chiến lược" đối với những người ở ngoài lĩnh vực sáng tạo. Những người càng hiểu rõ bản chất của sự sáng tạo, họ sẽ càng giảm bớt áp lực gây xung đột lên những người có lối sống sáng tạo và đổi mới.