Kha c? b?n 523

"Ph??ng php lu?n sng t?o v ??i m?i (TRIZ m? r?ng)"

Khai gi?ng: th? t?, 12/05/2021

Gi? h?c: 17g30 - 21g00

Ngy h?c: t?i th? hai, t?i th? t? v t?i th? su

Th?i gian h?c: 1 thng

H?c ph hi?n nay: 1.200.000 ??ng (bao g?m c? ti li?u h?c t?p).

Chiu sinh t?t c? m?i ng??i c trnh ?? v?n ha l?p 12 tr? ln, khng phn bi?t tu?i, ngh? nghi?p chuyn mn, ch?c v?...

?i?n tho?i:(028) 38301743

Gi?y ch?ng nh?n hon thnh kha h?c do Tr??ng ??i h?c khoa h?c t? nhin thu?c ??i h?c qu?c gia Tp. H? Ch Minh c?p.

?? bi?t cc ch l?i c?a mn h?c, b?m vo ?y

Ch??ng trnh h?c b?m vo ?y

Gi?y ch?ng nh?n hon thnh kha h?c do Tr??ng ??i h?c khoa h?c t? nhin thu?c ??i h?c qu?c gia Tp. H? Ch Minh c?p.

Bo t??ng m?i nh?t

BTSK s? 1/2017 (73) ra thng 3 n?m 2017

Ton b?

+ Tin TSK - Tin th? gi?i

+ Th? gi?i t? gc nhn sng t?o: 10 pht minh "khng t??ng" c?a Nicola Tesla

+ ?a d?ng: Bn trong trung tm d? li?u c?a Facebook

+ S?n ph?m sng t?o



Người viết: Kim Y?n

SGTT - H?n 30 n?m theo ?u?i nghin c?u v gi?ng d?y ph??ng php lu?n sng t?o v ??i m?i (PPLST&?M), TS khoa h?c Phan D?ng (*) xu?t hi?n ??u ??n trn cc t?p ch chuyn ngnh c?a th? gi?i nh? m?t nh khoa h?c hng ??u, ???c m?i gi?ng d?y t?i cc n??c v tham d? nhi?u h?i th?o qu?c t? nh?ng ng l?i kh ??n ??c ngay trn ??t n??c mnh.
Trong m?t th? gi?i trn ng?p thng tin nh?ng l?i thi?u h?t nghim tr?ng v? tri th?c, v? t? duy sng t?o, n?i lo l?n nh?t c?a ng l thi ?? d?ng d?ng c?a nh?ng ng??i c trch nhi?m, khi?n cho l?nh v?c khoa h?c quan tr?ng ny ? v ?ang b? b? l?. Theo ng, PPLST&?M l m?t nhn t? quan tr?ng gp ph?n chu?n b? ngu?n nhn l?c cho n?n kinh t? tri th?c. Gi?n d? nh?ng th?t nghim c?n trong t?ng l?i, ng th? l? v? nh?ng tm nguy?n c?a mnh...
L ng??i b?c xc v?i nh?ng v?n ?? x h?i, anh ngh? g v? nh?ng v?n n?n ?ang x?y ra hng ngy?
Chng ta ?ang pht ??ng l?ng nghe ki?n c?a dn trn nhi?u l?nh v?c. ?ng l c nh?ng kha c?nh c?n h?i ki?n nhn dn. Ngoi ra, cn nh?ng kha c?nh khc thu?c v? qu?n l v chuyn mn. V d?, b?nh vi?n tim c th? l?ng nghe ki?n nhn dn v? cch ph?c v? c?a mnh, ch? khng th? h?i ki?n nhn dn v? cch m? tim th? no cho t?t. Do v?y, ng??i dn ?u c ch?u trch nhi?m v? nh?ng kha c?nh qu?n l, chuyn mn. Ng??i dn khng c l?i, l?i l ? nh?ng ng??i qu?n l v cc nh chuyn mn. ? nhi?u n??c, khi m?t cy c?u b? s?p, h? khng h?i ki?n dn, m cch ch?c ngay nh?ng v? no ch?u trch nhi?m v? cng vi?c ?. Hay l do s? l??ng cc nh chuyn mn, qu?n l c?a Vi?t Nam t qu, khng ki?m ???c ng??i thay?
Nguyn nhn c?a t?t c? cc v?n n?n trong x h?i, suy cho cng, n?m trong gio d?c, hi?u theo ngh?a r?ng, t?c l gio d?c t? gia ?nh, nh tr??ng, ??n x h?i. H.G. Well nh?n xt: L?ch s? c?a loi ng??i l cu?c ch?y ?ua gi?a gio d?c v th?m h?a. N?u gio d?c th?ng th th?m h?a thua, v ng??c l?i. Ti nh? n?m 1975, khi ??t n??c m?i gi?i phng, nhi?u bu?i t?i st gi? gi?i nghim ti ?i xe g?n my v? nh, khi g?p ?n ??, m?i ng??i ??u d?ng l?i d ???ng c?t ngang r?t v?ng. Quan st ng??i dn khi va qu?t xe, ti th?y nhi?u ng??i t? gi?i quy?t, trao ??i v?i nhau ?? ??n b m khng c?n cng an. V?y t?i sao 35 n?m sau ngy ??t n??c gi?i phng, chuy?n ch?p hnh lu?t giao thng cng ngy cng ?i xu?ng? Ph?i ch?ng nh?ng ng??i thu?c th? h? tr??c ???c gio d?c v? ch?p hnh lu?t giao thng hi?u qu? h?n hi?n nay?
Anh v?a ni nguyn nhn g?c c?a cc v?n n?n trong x h?i l gio d?c, v?y cn nh?ng nguyn nhn g?n h?n, tr?c ti?p h?n?
Ch? c th? th?y nh?ng nguyn nhn g?n h?n, tr?c ti?p h?n trong cc bi bo, cc l?i pht bi?u trn cc di?n ?n, k? c? di?n ?n c?a Qu?c h?i. V d?, v?n ?? tr? l??ng, tham nh?ng, c?i cch hnh chnh
Ti ngh? nguyn nhn chnh c?a tham nh?ng l l??ng. Ti cn nh?, ch? c?n m?y n?m sau khi ha bnh l?p l?i ? mi?n B?c (1954) th c chnh sch v? l??ng. Ng??i v?a t?t nghi?p ??i h?c ???c nh?n l??ng 60 ??ng. N?m xu xi l ?n sng ???c r?i. M?t t ph? b th? tr??ng l 25 xu. Ti?n ?n m?t thng l 20 ??ng (ch? chi?m m?t ph?n ba l??ng). N?u l?y gi t ph? lm ??n v? ?? tnh gi tr? l??ng th ?? b?ng nh?ng n?m cu?i 1950, ng??i v?a t?t nghi?p ??i h?c hi?n nay ph?i ???c tr? g?n n?m tri?u ??ng. Cc ph gio s?, gio s? hi?n nay, tr??c khi v? h?u c?ng ch? nh?n ??ng l??ng t??ng ???ng v?i ng??i v?a t?t nghi?p ??i h?c cch ?y n?a th? k?! ?y l m?t trong nhi?u ?i?u ti khng hi?u.
?i?u khng hi?u n?a l hi?n t??ng l?u manh ha trn lan ? m?i t?ng l?p trong x h?i. Trong gio d?c th n?n b?o l?c h?c ???ng, cc kho?n thu ngoi quy ??nh, ch?y tr??ng b?ng ti?n ?t lt. Bc s? th k kh?ng toa thu?c, thng ??ng v?i ng??i bn thu?c ?? lm gi v?i ng??i b?nh. Quan ta, quan ch?c l?u manh. Ng??i ta ?nh nhau, gi?t nhau v nh?ng nguyn nhn r?t v? v?n... Ti khng ph?i l ng??i nghin c?u l?ch s? t?i ph?m, nh?ng ti c c?m gic, ch?a bao gi? t?i c nhi?u v m?c ?? ??c c cao nh? hi?n nay. V?n minh m chng ta ?ang c l v?n minh gi?t li!
Ngoi ra ti cn th?y, hnh nh? lo?i ng??i ?n nh? r?ng cu?n, ni nh? r?ng leo, lm nh? mo m?a ngy cng nhi?u.
Chng ta ?ang r?i vo m h?n tr?n c?i cch gio d?c, v?i nhi?u lng tng, m? h?, sai r?i s?a, s?a r?i l?i sai Theo anh, mu?n c?i cch ph?i b?t ??u t? ?u?

Ti ngh? r?ng chng ta ph?i quay tr? l?i v?i khoa h?c gio d?c, k? th?a nh?ng thnh t?u c?a nhn lo?i. ??c sch v? khoa h?c gio d?c, ti tm ??c v?i cch hi?u sau v? gio d?c: B?ng cc bi?n php thch h?p, tc ??ng ln th?c ng??i h?c nh?m lm thay ??i hnh vi c?a ng??i h?c, t? ? c?ng c? nh?ng hnh vi ? thnh thi quen m?i. V d?, th?y c gio ni v?i cc em: Ra ???ng nhn th?y ng??i gi, cc em ph?i gip ??. N?u m?t hm g?p c? gi ?ang lng tng tm cch qua ???ng, em h?c sinh ch?t nh? ??n l?i th?y c, quy?t ??nh d?n c? qua ???ng l em ? thay ??i hnh ??ng v m?i vi?c n?m trong vng th?c. ?i?u cao h?n n?a c?n ??t ???c ??y l vi?c gip ?? ng??i gi c?a cc em tr? thnh thi quen t? ??ng m?i, khng cn ph?i ??u tranh t? t??ng, lm m?t cch t? gic, th?m ch khng ?? , khng nh? vi?c mnh ? lm. Gio d?c ph?i ??t ??n m?c hnh thnh nh?ng gi tr? ??o ??c n?n t?ng c trong ti?m th?c, nh? th? th khi ng??i ta ??a h?i l?, ng??i ???c gio d?c m?i c th? g?t ?i m?t cch c??ng quy?t, ho?c t? ??ng th?y chuy?n b?t bnh khng tha, ch? khng ph?i ??ng ? m suy ngh? xem c nn hay khng. R?t ti?c gio d?c hi?n nay ch? l th?y c ni, h?c sinh h?c thu?c lng, r?i tr? l?i th?y c, ch? khng h? lm thay ??i hnh vi c?a ng??i h?c. H?n n?a, th?y c mu?n d?y h?c sinh tr??c h?t ph?i l nh?ng ng??i ? ???c gio d?c, ?? nh?ng gi tr? n?n t?ng tr? thnh ti?m th?c, c nh? th? h? m?i l nh?ng t?m g??ng cho h?c tr. ?i?u ny c?ng ?ng ??i v?i cc quan h? gio d?c khc nh? b? m? gio d?c con ci, nh qu?n l gio d?c ng??i b? qu?n l, ng??i ?i tr??c gio d?c ng??i ?i sau, ng??i l?n tu?i gio d?c ng??i nh? tu?i. Tm l?i, nh?ng ng??i lm cng tc gio d?c (hi?u theo ngh?a r?ng) ph?i l nh?ng ng??i ???c gio d?c. N?u khng, th??ng b?t chnh, h? t?c lo?n.
Anh t?ng vi?t r?ng PPLST&?M s? gip con ng??i bi?n ??i l b? kh? d?n tr? thnh b? s??ng, ?i?u ? c th?t khng?
Cu?c ??i m?i ng??i l chu?i cc v?n ?? c?n gi?i quy?t. Cc v?n ?? ny c th? n?y sinh trong mua s?m, h?c t?p, ch?n ngnh ngh? ?o t?o, xin vi?c lm, thu nh?p, hn nhn, gio d?c con ci, quan h? v?i nh?ng ng??i khc, s?n xu?t, kinh doanh H?nh phc c?a m?i ng??i ty thu?c vo vi?c ng??i ? gi?i quy?t cc v?n ?? g?p trong su?t cu?c ??i c?a mnh nh? th? no. Cch suy ngh? hi?n nay c?a ph?n l?n m?i ng??i km hi?u qu?, ph?i tr? gi nhi?u, nn th?y ??i kh?.
PPLST&?M l mn h?c trang b? h? th?ng cc ph??ng php, cc k? n?ng suy ngh? tin ti?n, v? lu di, ti?n t?i ?i?u khi?n ???c qu trnh suy ngh?, gi?i quy?t v?n ??. Nh? th?, suy ngh? t?t h?n, t tr? gi h?n, gip h?nh phc h?n tr??c. ?y l cc ki?n th?c khoa h?c, l?y t? tm l h?c, khoa h?c v? h? th?ng, l thuy?t thng tin, ?i?u khi?n h?c dnh cho m?i ng??i, gip m?i ng??i hi?u mnh v hi?u ng??i khc h?n, cao h?n n?a, lm ch? th? gi?i bn trong c?a chnh mnh. Nhi?u ng??i quan ni?m, sng t?o l ci g ? cao siu. Trong khi ?, cng vi?c gi?i quy?t v?n ?? chnh l cng vi?c sng t?o v m?i ng??i c?n sng t?o su?t cu?c ??i.

Tuy c?n thi?t nh? v?y, nh?ng t? h?n ba ch?c n?m nay (kha PPLST&?M ??u tin chng ti d?y l vo n?m 1977), vi?c m? r?ng d?y mn ny trong x h?i g?p r?t nhi?u kh kh?n. Ti cho r?ng trn con ???ng pht tri?n, Vi?t Nam ta khng th? trnh kh?i mn h?c ny c?ng nh? ? khng trnh kh?i cc mn khoa h?c nh? ton, l, ha, tin h?c Theo m?t s? d? bo khoa h?c m chng ti ???c bi?t, ng??i ta tin r?ng, sau th?i ??i tin h?c (hay cn g?i l ln sng v?n minh th? t? sau nng nghi?p, cng nghi?p v tin h?c) l th?i ??i sng t?o (tri th?c) mang tnh qu?n chng r?ng ri nh? vi?c s? d?ng cc ph??ng php t? duy sng t?o m?t cch khoa h?c, ???c d?y v h?c m?t cch ??i tr.
Xu?t thn l nh v?t l, v sao anh chuy?n h??ng sang h?c PPLST&?M?
Ph?i ni ng??c l?i m?i ?ng, b?i v ti quan tm t? duy sng t?o t? khi cn h?c ph? thng trung h?c v r?t mong ???c theo h?c v nghin c?u l?nh v?c ny. H?i nh? ti hay t? i l?m, m?i khi lm ?i?u g sai th??ng b? ng??i l?n m?ng: Sao d?i th?, lm g c?ng ph?i ngh? tr??c ch?. T?i sao khng ai d?y mnh cch suy ngh?, cch t? duy? Khi h?c cc quy lu?t trong cc mn l, ha, sinh, ti lun t? h?i: V?y trong suy ngh? c quy lu?t khng? Nh?ng cu h?i ??n ngy m?t nhi?u. Sau khi t?t nghi?p ph? thng, ti ???c Nh n??c phn cng h?c ngnh v?t l. Tnh c? bi?t v? s? thnh l?p H?c vi?n sng t?o sng ch? ?p ?ng mong ??c c?a mnh, ti xin theo h?c ngay v m?ng nh? ng??i kht g?p n??c u?ng.
Anh h?c ???c ?i?u g l?n nh?t t? ng??i th?y m mnh ng??ng m?, G.S. Altshuller? S? ph?n th?ng tr?m c?a ng??i th?y c khi?n anh suy ngh? nhi?u khng v? nhn tnh th? thi, v? l t??ng c?a ??i mnh?
Th?y Altshuller l tc gi? c?a l thuy?t gi?i cc bi ton sng ch? (vi?t t?t l TRIZ). Trong l?nh v?c PPLST&?M, TRIZ ???c coi l m?nh nh?t v chng ti dng n nh? l h?t nhn c?a gio trnh PPLST&?M. Cu?c ??i th?y tr?i qua r?t nhi?u th?ng tr?m, k? c? b? k?t n oan. C bi vi?t v? th?y mang t?a Cu?c ??i cay ??ng v nhn cch ??c ?o c?a m?t nh v?n, nh khoa h?c. Th?y khng ch? l nh sng ch? xu?t s?c, nh nghin c?u mang tnh cch m?ng, ??t ph m?t l?nh v?c lu nay ???c coi l b ?n (l?nh v?c sng t?o), l nh v?n vi?t truy?n khoa h?c vi?n t??ng v?i phong cch ??c ?o, m cn l ng??i s?ng gi?n d?, chu ?o, ho hi?p v?i ng??i khc, su?t ??i theo ?u?i m?c ?ch gip m?i ng??i trong nhn lo?i c nh?ng cng c? c?n thi?t ?? th?c hi?n m?t cch t?t nh?t quy?n m t? nhin ? trao cho con ng??i: Quy?n ???c sng t?o. Ti coi th?y l t?m g??ng ?? noi theo.
D?y v? sng t?o, anh c lin t?c t? thay ??i mnh? K? ni?m no m anh nh? nh?t trong ??i lm khoa h?c c?a mnh?
R?t nhi?u ch l?i ti ? nh?n ???c nh? p d?ng PPLST, n?ng su?t v hi?u qu? cng vi?c t?ng ln, sai l?m v tr? gi gi?m ?i. C hai vi?c lm ti t? ho, ? l rt ng?n ???c th?i gian lm lu?n n ti?n s? khoa h?c v ph? bi?n PPLST ? Vi?t Nam. ? ??i h?c t?ng h?p Leningrad, n?i ti lm vi?c trong l?nh v?c v?t l th?c nghi?m, th?i gian trung bnh t? b?c ti?n s? v?t l th?c nghi?m ln ti?n s? khoa h?c ph?i m?t kh nhi?u n?m, nh? PPLST, ti ? rt ng?n xu?ng cn hai n?m.
Tri?t l s?ng no ?nh h??ng ??n m?i quy?t ??nh c?a anh? Ph??ng chm s?ng no anh cho l qu gi nh?t?
T?o ???c nh?ng th? h? t? duy sng t?o c ph??ng php khoa h?c chnh l s? thay ??i v? ch?t l?n lao cho c? dn t?c, ? l ?i?u ti theo ?u?i. Kh kh?n th lc no ch?ng c, nh?ng v?i ti, s?ng v lm vi?c theo l??ng tm l gi tr? lu b?n nh?t ch? khng ph?i l nh?ng gi tr? c? h?i.
M?t ng??i th?ng th?n, quy?t li?t nh? anh c kh s?ng khng?
N?u s?ng v?i l??ng tm mnh th khng ??n n?i kh s?ng. B?i v ta n l??ng tm l ta n ?eo ?u?i mnh, ln n mnh, dy v mnh m?i n?i m?i lc. ??y l lc kh s?ng nh?t.
Anh ngh? g v? cc gi tr? gia ?nh? Kinh nghi?m no gip anh gi? ???c m?t mi ?m bnh yn v thanh th?n?
Ti quan ni?m gia ?nh l thing ling v ph?i gn gi? n nh? gn gi? con ng??i c?a m?t mnh. Khi c nh?ng v?n ?? v? gia ?nh, c?ng nh? cc v?n ?? khc, c?n ph?i p d?ng PPLST&?M.
Anh mong mu?n ?i?u g ? con ci?
Ti mong ph?n con c?a chng cng ngy cng thu nh? l?i, v ph?n ng??i ngy cng pht tri?n to, ??p h?n.
(*) Gim ??c trung tm Sng t?o khoa h?c k? thu?t (TSK) thu?c Tr??ng ??i h?c khoa h?c t? nhin, ??i h?c qu?c gia TP.HCM.
(Bo Si Gn Ti?p Th?, ra ngy 4/6/2010)